FANDOM


Howard Carter (ur. 9 maja 1874 w Londynie, zm. 2 marca 1939 tamże) - angielski archeolog, w latach 1900 - 1904 generalny inspektor zabytków Górnego Egiptu, 1904-1905 Dolnego i Środkowego Egiptu, zasłynął odkryciem grobowca Tutanchamona.


Życiorys Edytuj

Howard Carter urodził się 9 maja 1874 w Brompton, w Londynie (nie zaś, jak zanotował w Who`s Who, w 1873 r. w Swaffham)[1]. Jego ojciec, Samuel John Carter, był malarzem animalistą. Matka, Martha Joyce z domu Sands, zajmowała się domem. Rodzina z jedenaściorgiem dzieci żyła na krawędzi ubóstwa. Jedynym dochodem była sprzedaż obrazów ojca oraz realizacja zamówień na ilustracje do "Ilustrowanych Wiadomości Londyńskich".

Dzieciństwo Edytuj

Howard był dzieckiem chorowitym i delikatnym dlatego, zamiast uczęszczać do szkoły publicznej, jego naukę i wychowanie powierzono ciotkom Fanny i Kate. Legendarny odkrywca grobowca Tutanchamona nie odebrał żadnego formalnego wykształcenia przygotowyjącego do zawodu. Spowodowało to w późniejszym życiu m.in. kłopoty z poprawną ortografią w publikacjach z wykopalisk. Wykazywał jednak uzdolnienia plastyczne, ojciec udzielał mu więc regularnych lekcji.

Dzieciństwo spędził w domu rodzinnym za wioską Swaffham, w hrabstwie Norfolk. Carterowie znali się z mieszkająymi obok nich Amherstami. William Amherst Tyssen-Amherst, późniejszy baron Amherst z Hackney, interesował się starożytnościami, posiadał nawet prywatne muzeum w Didlington Hall z grupą papirusów i niezwykłą kolekcją rzeźby monumentalnej[2]. Howard odwiedzając z ojcem ten dom bardzo żywo zainteresował się zabytkami. William Amherst polecił więc swojemu przyjacielowi, archeologowi i botanikowi Percy Newberry`emu, usługi młodego malarza Cartera. Howard skorzystał z szansy. Lato i jesień 1891 r. spędził na studiach manuskryptów w Bibliotece Brytyjskiej oraz rysując zabytki egipskie w Muzeum Brytyjskim. Miało być to przygotowanie do pracy z Newberry`m przy przerysowaniu scen z grobowców w Beni Hassan.

Wyjazd do Egiptu Edytuj

W październiku 1891 roku, mając siedemnaście lat, Howard Carter wyjechał do Egiptu. W Aleksandrii czekał na niego Newberry, zanim jednak wysłał młodego artystę-malarza do Beni Hassan, Carter zwiedził Muzeum w Gizie. Pod koniec listopada obaj przenieśli swą misję do Deir el-Bersza. Carter dopracował i udoskonalił wtedy swoją technikę przerysów. W dniu 24 grudnia 1891 roku, dzięki informacjom zdobytym od Beduinów, odkrył z Newberrym starożytne kamieniołomy Hatnub. Wydarzenie to miało pozostać tajemnicą, jednak należący do misji C.W. Fraser i M.W. Blackden, dowiedzieli się o znalezisku, co stało się powodem awantury. Newberry rezygnuje wtedy z dalszych prac wspieranych przez Egypt Exploration Fund a Carter, skierowany przez lorda Amhersta do Amarny, miał pracować tam wspólnie z Flindersem Periem. Znany ze swej skrupulatności, dokładności a także oszczędności Petrie nie był zadolowony z tej współpracy. Howard był jeszcze młody i nie miał tak ogromnego doświadczenia jak starszy kolega. Ostatecznie jednak Carter przyzwyczaił się do wymagań Petriego: zbudował sobie lepiankę, jadał puszkowane posiłki oraz wykonał plan dróg w Amarnie. Poza tym przyuczył się w zawodzie archeologa, co procentowało w karierze angielskiego badacza.

W 1892 roku Carter kopiował przez krótki czas grobowce z okresu Średniego Państwa wraz z ekipą EEF. Później przeniesiono go do Tell Timai el-Amid w Delcie, gdzie prowadził ratunkowe wykopaliska w tzw. "bibliotece". Pracujący tam przed nim szwajcarski egiptolog Edouard Naville przyczynił się do jej prawie całkowitego zniszczenia. Carter nie miał więc zbyt wiele do zrobienia i z przygnębieniem wrócił do el-Bersza.

W roku następnym znalazł pracę w misji Naville`a, gdzie miał nadzorować kopiowanie reliefów dekorujących portyki świątyni w Deir el-Bahari. Rysunki zostały opublikowane w latach 1895-1908 w sześciotomowym dziele Naville`a The Temple of Deir el Bahari. Podczas pracy Howardowi pomagał przez jeden sezon brat Vernet. Umiejętności Cartera zostały docenione: podwyższono mu pensję ze 100 funtów szterlingów do 275. W ciągu sześciu lat swojej pracy w Deir el-Bahari, Carter dorabiał sobie do pensji malując kolorowe akwarelki, które albo sprzedawał albo poradowywał.

W 1899 roku poznał Theodore Davisa, bogatego adwokata i pasjonata wykopalisk. Przyjaciółka Davisa, Emma B. Andrews stała się nabywczynią dwóch obrazów Cartera. Zadowolony z tej znajomości Howard napisał do Newberry`ego list z podziękowaniami.

Generalny inspektor Górnego Egiptu Edytuj

W tym samym roku (1899) Gaston Maspero zaoferował mu stały etat w Egipskiej Służbie Starożytności z wysoką pensją 400 funtów rocznie. W styczniu 1900 roku został więc inspektorem odpowiedzialnym za cały rejon Górnego Egiptu. Do pracy przystąpił z wielką energią. Zadządził zainstalowanie żelaznych drzwi i krat w grobowcach Doliny Królów. Z uwagi na rosnące zainteresowanie turystów grobami, wyposażono je w elektryczne oświetlenie, u wejścia do doliny stworzono parking z osłami[3].

W listopadzie i grudniu 1900 roku Howard Carter prowadził po raz pierwszy samodzielne wykopaliska finansowane przez dwóch bogatych Koptów - Szenudę Makariosa i Butrosa Andraosa.

W 1900 roku Carter odkrył Bab el-Hosan (Wrota Konia) w Deir el-Bahari. Odkrycie nastąpiło przypadkowo - nogi wierzchowca, na którym jechał, zapadły się w dziurę w ziemi. Znajdujący się poniżej grób pozorny, czyli cenotaf, krył polichromowany posąg Mentuhotepa II Nebhetepre wykonany z paskowca. Carter był pewien, że odkrył nienaruszony grób. Zaprosił więc do uczestnictwa w wielkim otwarciu lorda Cromera, brytyjskiego konsula generalnego. Stwierdzając, że nie znalazł rzeczywistego grobu zawierającego mumię, przeżył wielkie zaskoczenie i rozczarowanie. Sytuacja ta wiele go jednak nauczyła i nigdy już nie organizował podobnych ceremonii bez uprzedniego zapoznania się z zawartością odkrycia.

24 listopada 1901 roku zdarzył się przykry incydent kradzieży z grobowca Amenhotepa II księcia i jego łodzi. Łódź została później odnaleziona i odkupiona od handlarza zabytków. Dziś znajduje się ona w Muzeum Egipskim w Kairze. Mumia władcy nie została uszkodzona: w fachowy sposób przeszukano ją w celu znalezienia biżuterii. Sprawa mocno zdenerwowała Cartera. Rozpoczął własne śledźrwo, sfotografował ślady stóp pozostawione na piasku. Dzięki temu udało mu się wskazać sprawcę - Mohammeda Abd er-Rassula, znanego z rabunku skrytki królewskiej w Deir el-Bahari. Mimo to er-Rassul został uniewinniony. Mumię Amenhotepa pozostawiono w grobowcu, później została przeniesiona do Kairu w 1931 roku.

W 1902 roku, dzięki wsparciu Howarda, koncesję na prowadzenie wykopalisk w Dolinie Królów otrzymał Theodore Davis. Carter nadzorował prace jako reprezentant Służby Starożytności. Rok później odkrywają grobowiec Totmesa IV, niestety obrabowany (pozostały jedynie inskrybowane części rydwanu).

W latach 1903-1904 Carter zajmował się oczyszczaniem grobowca Totmesa I i Hatszepsut z wypełniającego go aż po sufit gruzu. Lata spędzone w Luksorze były dla niego bardzo pomyślne.

Generalny inspektor Dolnego i Środkowego Egiptu Edytuj

W 1904 roku zamienił się miejscami z Quibellem, wraca do Sakkary i przejmuje obszar Dolnego i Środkowego Egiptu. W dniu 8 stycznia 1905 roku w Sakkarze miała miejsce awantura, spowodowana przez francuskich turystów, w której musiał interweniować. Incydent jest trudny w ocenie, ze względu na róźnice w przekazach. Prawdopodobnie pijani Francuzi wywołali kłótnię, niechcąc uiścić opłat za bilety do Serapeum. Generalny konsul Cromer przyznał Carterowi rację ale jednocześnie poprosił o wyrażenie przez niego ubolewania. Carter stanowczo odmówił i zrezygnował z pracy w Służbie Starożytności.

PrzypisyEdytuj

  1. Tyldesley, 2005, s. 171
  2. Tyldesley, 2005, s 172
  3. tamże, s. 176

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki